Historia w zarysie
Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Trzcińsku
Poniższe opracowanie powstało na podstawie zachowanych materiałów kronikarskich. Jest to wersja niepełna, która będzie uzupełniana o kolejne wydarzenia i źródła.
1469–1742Początki miejscowości i kaplica cmentarna
Pierwsze pisemne wzmianki o miejscowości pochodzą z 1469 roku. W dokumentach występowała ona kolejno jako Rorlach, Robach i Rurlach, od 1785 roku jako Rohrlach, a od 1946 roku jako Trzcińsko. Według materiału kronikarskiego dawna niemiecka nazwa nawiązywała do potoku Kana koło Palestyny.
25 maja 1742 roku wydano zezwolenie na utworzenie miejsca pochówku, a 21 czerwca – na budowę kaplicy cmentarnej, nazywanej „kościółkiem”, oraz szkoły. Właściciel majątku Heinrich von Borowitz przekazał teren, materiały i środki finansowe. Kaplicę wyposażono w ołtarz, organy i zakrystię.
1799Budowa obecnej świątyni
27 marca 1799 roku wydano zezwolenie na utworzenie samodzielnego systemu kościelnego. Przy znaczącym wsparciu właściciela majątku, hrabiego Paula Eberharda von Pfeila, 22 kwietnia wmurowano kamień węgielny pod nową świątynię. Kościół wzniesiono w miejscu wcześniejszej kaplicy, zachowując mur wieży.
Budowa trwała siedem miesięcy. W pracach transportowych i dniówkach roboczych pomagali mieszkańcy dwunastu sąsiednich wsi. Uroczyste poświęcenie kościoła odbyło się 24 listopada 1799 roku.
XIX wiekRozwój parafii i wyposażenia
W 1800 roku zbudowano dom parafialny. W kolejnych dziesięcioleciach przebudowano szkołę, odnowiono ołtarz i organy, wykonano chrzcielnicę, pokryto łupkiem dach wieży i kościoła oraz powiększono cmentarz. 14 marca 1880 roku w wieżę uderzył piorun, nie powodując jednak poważniejszych szkód.
Od 1882 roku ważnymi fundatorami świątyni byli hrabia Friedrich von Egloffstein, jego żona Luise i córka Agnes. Finansowali prace przy kościele, nowe bramy, odnowienie okien i pokrycie muru cmentarnego płytami granitowymi. W 1899 roku zakupiono zachowane do dziś krzyż stojący i obraz Ostatniej Wieczerzy.
1882–1932Pastor Ludwik Reymann i kolejne przemiany
3 lipca 1882 roku urząd objął pastor Ludwik Reymann. Posługiwał w Trzcińsku do 1914 roku i został pochowany na dziedzińcu kościelnym, naprzeciw głównego wejścia. Z okazji stulecia świątyni wydał kronikę obejmującą lata 1742–1899.
W 1886 roku, po pęknięciu dzwonu, na wieży zawieszono trzy nowe dzwony. Jeden zachował się do dziś, dwa pozostałe zdjęto podczas II wojny światowej. W 1918 roku piorun ponownie uderzył w kościół i wieżę. Od 1932 roku świątynia nie miała własnego pastora i była zarządzana w powiązaniu z parafią w Janowicach.
1946–1967Kościół katolicki
Po II wojnie światowej dawni mieszkańcy Rohrlach zostali wysiedleni. W 1952 roku kościół ewangelicki przeznaczono dla przybyłych katolików. W 1965 roku świątynia otrzymała wezwanie Matki Bożej Częstochowskiej. Posługę duszpasterską pełnili księża z Janowic, a następnie z Radomierza.
W latach 1961–1967 naprawiono dach, wymieniono pokrycie wieży, wyremontowano zakrystię i zbudowano salkę katechetyczną. W materiałach wymieniono duszpasterzy: ks. J. Matwiejczyka, ks. M. Cieślika, ks. Stanisława Kaczmarczyka, ks. A. Sajdaka, ks. B. Dzierbunowicza i ks. Z. Kawzowicza.
1990–2002Wielka renowacja kościoła
W 1990 roku stan techniczny kościoła był krytyczny i groził zamknięciem świątyni. Rozpoczęto więc gruntowny remont, w którego kosztach uczestniczyli zarówno obecni, jak i dawni mieszkańcy. W 1992 roku opiekę duszpasterską nad Trzcińskiem objął ks. Eugeniusz Jacyszyn, proboszcz parafii w Radomierzu.
W ciągu dwunastu lat odnowiono dach, stropy, stolarkę, okna, schody i drewnianą konstrukcję wieży. Wykonano odwodnienie budynku, nowe tynki, posadzki oraz instalacje elektryczną i odgromową. Przeprowadzono konserwację ołtarza i organów, odbudowano mur oraz ogrodzenie cmentarza.
Prace prowadzono pod nadzorem konserwatorskim dzięki wsparciu mieszkańców, dawnych mieszkańców Trzcińska, fundacji „Kirche in Not”, kurii, służb konserwatorskich, Funduszu Kościelnego, Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i prywatnych darczyńców. Wieloletnimi działaniami Społecznego Komitetu Odbudowy i Renowacji Kościoła kierowała Helena Szczepańska.
Odbudowa kościoła w Trzcińsku
