Najbliższa Mszajutro 08:30 · KarpnikiTelefon+48 511 464 617
Tekst
Parafia św. Jadwigi Śląskiejw Karpnikach

Dziedzictwo kościoła w Karpnikach

Konserwacja muru przykościelnego

Historia etapu konserwacji zabytkowego muru przy kościele św. Jadwigi Śląskiej w Karpnikach wraz z dokumentacją fotograficzną przed i po pracach.

Karpniki · etap konserwacji 2019–2020

Mur, który chronihistorię miejsca

Kamienne ogrodzenie wyznacza granicę kościoła św. Jadwigi Śląskiej i dawnego cmentarza. Nie jest zwykłym płotem — od pokoleń współtworzy krajobraz świątyni i prowadzi wiernych ku jej bramie.

Zobacz, co zmieniła konserwacja
Odnowiony mur przy kościele św. Jadwigi Śląskiej w KarpnikachMur po wykonaniu prac

Najważniejszym celem nie było „upiększenie” starego muru, lecz zatrzymanie jego niszczenia i zachowanie nieregularnego, historycznego charakteru.

Jedno miejsce · dwa etapy

Przed konserwacją i po pracach

Zestawienie najlepiej pokazuje różnicę między powierzchowną naprawą a pracą przy zabytkowej substancji.

Mur przy kościele w Karpnikach przed konserwacją
PrzedWykruszone spoiny, roślinność i osłabione partie kamiennego wątku.
Mur przy kościele w Karpnikach po konserwacji
PoUporządkowane lico, nowe spoinowanie i piaskowcowe nakrycie chroniące mur przed wodą.

Dlaczego prace były potrzebne?

Woda i niewłaściwe naprawy rozsadzały mur od środka

Dokumentacja z 2019 roku pokazała, że największym zagrożeniem nie był sam wiek konstrukcji, lecz połączenie wilgoci, roślinności i późniejszych uzupełnień cementowych.

Osypany fragment kamiennego muru01

Osypujące się kamienie

Ubytki spoin odsłaniały wnętrze muru i osłabiały jego kolejne partie.

Mchy i porosty na murze02

Mchy i porosty

Roślinność zatrzymywała wilgoć i wrastała w szczeliny między kamieniami.

Cementowe uzupełnienie spoin muru03

Wtórny cement

Twarde naprawy cementowe nie współpracowały ze starszą zaprawą wapienną.

Konserwacja krok po kroku

Naprawić, ale nie zatrzeć śladów czasu

  1. 01

    Rozpoznanie

    Fotografie, oględziny i badania poprzedziły opracowanie programu konserwatorskiego.

  2. 02

    Oczyszczenie

    Usunięto roślinność, mikroflorę, luźne spoiny i szkodliwe uzupełnienia.

  3. 03

    Stabilizacja

    Uporządkowano kamienie i wykonano spoinowanie odpowiadające charakterowi dawnego muru.

  4. 04

    Ochrona przed wodą

    Betonowe nakrycia zastąpiono płytami z piaskowca, a powierzchnie zabezpieczono.

Ludzie i współpraca

Praca konserwatorska ma swoich autorów

Program prac opracowała mgr sztuki Joanna Jędrzejak. W rozliczeniu jako wykonawca figuruje P.H.U. Danuta Łukawska z Karpnik, a prace przy murze fizycznie wykonał Sebastian Łukawski.

Zadanie zostało zrealizowane dzięki współpracy parafii i Gminy Mysłakowice. Jego łączny koszt wyniósł 31 892,75 zł, z czego 20 000 zł stanowiła dotacja Gminy Mysłakowice.

Konserwacja objęła wybrane partie ogrodzenia. Był to ważny etap troski o cały historyczny zespół kościoła i dawnego cmentarza.

Dokumentacja fotograficzna

Mur przed pracami i po konserwacji

Zdjęcia z programu konserwatorskiego pokazują stan z 2019 roku. Fotografie wykonane po pracach dokumentują efekt na początku 2021 roku.

10 fotografii
Północny odcinek muru z kościołem w tlePrzed konserwacją · 2019Północny odcinek muru z kościołem w tleBrama wejściowa i zniszczone tynkiPrzed konserwacją · 2019Brama wejściowa i zniszczone tynkiCeglany odcinek z ubytkami spoinPrzed konserwacją · 2019Ceglany odcinek z ubytkami spoinOsypany wątek i odsłonięte wnętrze muruPrzed konserwacją · 2019Osypany wątek i odsłonięte wnętrze muruMchy i porosty na kamieniach oraz spoinachPrzed konserwacją · 2019Mchy i porosty na kamieniach oraz spoinachWtórne uzupełnienie zaprawą z cementemPrzed konserwacją · 2019Wtórne uzupełnienie zaprawą z cementemOdnowiony wątek i piaskowcowe nakryciePo pracach · 2021Odnowiony wątek i piaskowcowe nakrycieDługi odcinek zabezpieczony płytami kamiennymiPo pracach · 2021Długi odcinek zabezpieczony płytami kamiennymiUporządkowane kamienne lico i nowe spoinowaniePo pracach · 2021Uporządkowane kamienne lico i nowe spoinowanieOdnowiony mur od strony kościołaPo pracach · 2021Odnowiony mur od strony kościoła
×Północny odcinek muru z kościołem w tle
Przed konserwacją · 2019Północny odcinek muru z kościołem w tle1 z 10
×Brama wejściowa i zniszczone tynki
Przed konserwacją · 2019Brama wejściowa i zniszczone tynki2 z 10
×Ceglany odcinek z ubytkami spoin
Przed konserwacją · 2019Ceglany odcinek z ubytkami spoin3 z 10
×Osypany wątek i odsłonięte wnętrze muru
Przed konserwacją · 2019Osypany wątek i odsłonięte wnętrze muru4 z 10
×Mchy i porosty na kamieniach oraz spoinach
Przed konserwacją · 2019Mchy i porosty na kamieniach oraz spoinach5 z 10
×Wtórne uzupełnienie zaprawą z cementem
Przed konserwacją · 2019Wtórne uzupełnienie zaprawą z cementem6 z 10
×Odnowiony wątek i piaskowcowe nakrycie
Po pracach · 2021Odnowiony wątek i piaskowcowe nakrycie7 z 10
×Długi odcinek zabezpieczony płytami kamiennymi
Po pracach · 2021Długi odcinek zabezpieczony płytami kamiennymi8 z 10
×Uporządkowane kamienne lico i nowe spoinowanie
Po pracach · 2021Uporządkowane kamienne lico i nowe spoinowanie9 z 10
×Odnowiony mur od strony kościoła
Po pracach · 2021Odnowiony mur od strony kościoła10 z 10

Podstawa opracowania

Program i dokumenty konserwatorskie

Tekst przygotowano na podstawie programu prac konserwatorskich Joanny Jędrzejak z 2019 roku, pozwolenia konserwatorskiego, dokumentów realizacji i rozliczenia zadania oraz zachowanej dokumentacji fotograficznej. Program wiąże obecną formę muru prawdopodobnie z XIX wiekiem; datowanie to nie jest jednak rozstrzygnięte.